Öz
Amaç
Anti-tümör nekroz faktörü-a (TNF-a) tedavisi, aksiyel spondilitli (axSpA) hastalarda hastalık aktivitesini, uyku kalitesini ve kan basıncı parametrelerini iyileştirerek kardiyovasküler morbiditeyi azaltabilir. Bu prospektif çalışmada, axSpA hastalarında anti-TNF-a tedavisinin uyku kalitesi ve ambulatuvar kan basıncı izleme parametreleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır.
Yöntem
Bu çalışmaya 28 (%57 kadın) anti-TNF-a naif axSpA hastası dahil edildi. Hastalık aktivitesi, uyku kalitesi, kan basıncı değişkenliği (ARV) ve dipper paternleri dahil olmak üzere ambulatuvar kan basıncı izleme parametreleri başlangıçta ve üç aylık anti-TNF-a tedavisinden sonra değerlendirildi.
Bulgular
Hastaların ortalama yaşı 40,0±10 yıl ve tanıdan sonraki ortanca hastalık süresi 6,5 (4-11) yıldı. Hastaların anti-TNF-a tedavi sonrası, hastalık aktivite skorları ve uyku kaliteler anlamlı olarak iyileşti. Ancak ARV’de anlamlı bir değişiklik görülmedi. Dipper paterni sergileyen hastaların yüzdesi %46’dan %61’e yükselmesine rağmen, bu değişiklik istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,388). Bununla birlikte, gece sistolik kan basıncında da anlamlı bir düşüş gözlendi (p=0,020).
Sonuç
Anti-TNF-a tedavisi, axSpA hastalarında uyku kalitesini anlamlı düzeyde iyileştirmiştir. Ancak, kan basıncı değişkenliği ve dipper paternleri üzerinde anlamlı bir etkisi gözlenmemiştir. Anti-TNF-a tedavisinin kardiyovasküler morbidite üzerindeki etkilerini daha iyi değerlendirecek uzun süreli ve daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Aksiyel spondilit, anti-TNF-a, ambulatuar kan basıncı, uyku kalitesi
Kaynakça
Sieper J, Hu X, Black CM, Grootscholten K, van den Broek RWM, Kachroo S. Systematic review of clinical, humanistic, and economic outcome comparisons between radiographic and non-radiographic axial spondyloarthritis. Semin Arthritis Rheum. 2017;46:746-53.
Atzeni F, Nucera V, Galloway J, Zoltán S, Nurmohamed M. Cardiovascular risk in ankylosing spondylitis and the effect of anti-TNF drugs: a narrative review. Expert Opin Biol Ther. 2020;20:517-24.
Bhattad PB, Kulkarni M, Patel PD, Roumia M. Cardiovascular morbidity in ankylosing spondylitis: a focus on inflammatory cardiac disease. Cureus. 2022;14:e25633.
Nie A, Wang C, Song Y, Xie X, Yang H, Chen H. Prevalence and factors associated with disturbed sleep in outpatients with ankylosing spondylitis. Clin Rheumatol. 2018;37:2161-8.
Salari N, Sadeghi N, Hosseinian-Far A, et al. Prevalence of sleep disturbance in patients with ankylosing spondylitis: a systematic review and meta-analysis. Adv Rheumatol. 2023;63:33.
Karatas G, Bal A, Yuceege M, et al. Evaluation of sleep quality in patients with ankylosing spondylitis and efficacy of anti-TNF-a therapy on sleep problems: a polisomnographic study. Int J Rheum Dis. 2018;21:1263-9.
Karadağ O, Nakas D, Kalyoncu U, Akdoğan A, Kiraz S, Ertenli I. Effect of anti-TNF treatment on sleep problems in ankylosing spondylitis. Rheumatol Int. 2012;32:1909-13.
Melgarejo JD, Patil D, Mena LJ, et al. Association of variability and hypertensive loads in 24-h blood pressure with mortality and cardiovascular risk. Am J Hypertens. 2024;37:323-33.
Said MA, Eppinga RN, Lipsic E, Verweij N, van der Harst P. Relationship of arterial stiffness index and pulse pressure with cardiovascular disease and mortality. J Am Heart Assoc. 2018;7:e007621.
Birkenhäger AM, van den Meiracker AH. Causes and consequences of a non-dipping blood pressure profile. Neth J Med. 2007;65:127-31.
Mena LJ, Felix VG, Melgarejo JD, Maestre GE. 24-hour blood pressure variability assessed by average real variability: a systematic review and meta-analysis. J Am Heart Assoc. 2017;6:e006895.
Li Z, Fu T, Wang Y, et al. Sleep disturbances in ankylosing spondylitis: a systematic review and meta-analysis. Psychol Health Med. 2019;24:911-24.
Batmaz İ, Sarıyıldız MA, Dilek B, Bez Y, Karakoç M, Çevik R. Sleep quality and associated factors in ankylosing spondylitis: relationship with disease parameters, psychological status and quality of life. Rheumatol Int. 2013;33:1039-45.
Song BW, Jeong HJ, Kim BY, et al. Bath ankylosing spondylitis disease activity index is associated with the quality of sleep in ankylosing spondylitis patients. J Rheum Dis. 2021;28:143-9.
Lao XQ, Liu X, Deng HB, et al. Sleep quality, sleep duration, and the risk of coronary heart disease: a prospective cohort study with 60,586 adults. J Clin Sleep Med. 2018;14:109-17.
Lo K, Woo B, Wong M, Tam W. Subjective sleep quality, blood pressure, and hypertension: a meta-analysis. J Clin Hypertens (Greenwich). 2018;20:592-605.
Liu RQ, Qian Z, Trevathan E, et al. Poor sleep quality associated with high risk of hypertension and elevated blood pressure in China: results from a large population-based study. Hypertens Res. 2016;39:54-9.
Loredo JS, Nelesen R, Ancoli-Israel S, Dimsdale JE. Sleep quality and blood pressure dipping in normal adults. Sleep. 2004;27:1097-103.
Capkin E, Karkucak M, Kiris A, et al. Anti-TNF-a therapy may not improve arterial stiffness in patients with AS: a 24-week follow-up. Rheumatology (Oxford). 2012;51:910-4.
