Öz
Amaç
Bu çalışma, sistemik lupus eritematozus (SLE) hastalarında karotis intima media kalınlığı (CİMK) ve brakiyal arter akımla aracılık edilen dilatasyonu (FMD) kullanarak subklinik aterosklerozu değerlendirmeyi ve bu ölçümleri ürik asit düzeyleri ile ilişkilendirmeyi amaçlamıştır.
Yöntem
Bu çalışma, FMD sonuçlarına göre iki gruba ayrılan 60 SLE hastasını dahil etmiştir. Tüm hastalar kapsamlı bir tıbbi değerlendirmeden geçirilmiştir. CİMK, karotis Doppler ultrasonografi ile ölçülmüş ve brakiyal arter FMD’si ultrasonografi ile değerlendirilmiştir. Serum ürik asit düzeyleri de ölçülmüştür. İki grubun özelliklerini karşılaştırarak SLE’li hastalarda FMD’yi etkileyebilecek çeşitli faktörler araştırılmıştır.
Bulgular
Anormal FMD’li hastalar, modifiye edilmiş SLE hastalığı aktivite indeksi 2000’e göre daha yüksek hastalık aktivitesi (p=0,002) ve normal FMD’ye sahip olanlara göre anlamlı derecede yüksek ürik asit düzeyleri göstermiştir (p=0,012). Ortalama CİMK, normal FMD’ye sahip olanlara göre anormal FMD’li hastalarda anlamlı derecede daha yüksektir (0,51±0,11 mm vs. 0,64±0,17 mm, p=0.001). Regresyon analizi, subklinik aterosklerozu temsil eden artmış CİMK’nin öncelikle daha yüksek hastalık aktivite indeksi, anormal FMD ve hiperürisemi ile ilişkili olduğunu ortaya koymuştur.
Sonuç
Bulgularımız, SLE hastalarında subklinik ateroskleroz belirteçleri olarak FMD ve ürik asidin potansiyelini vurgulamaktadır. Artmış CİMK ile olan ilişki, kardiyovasküler riski azaltmak için bu faktörlerin ele alınmasının önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Sistemik lupus eritematozus, subklinik ateroskleroz, endotel disfonksiyonu, akımla aracılık edilen dilatasyon, karotis intima-media kalınlığı, hiperürisemi
Kaynakça
Esdaile JM, Abrahamowicz M, Grodzicky T, et al. Traditional Framingham risk factors fail to fully account for accelerated atherosclerosis in systemic lupus erythematosus. Arthritis Rheum. 2001;44:2331-7.
Roman MJ, Shanker BA, Davis A, et al. Prevalence and correlates of accelerated atherosclerosis in systemic lupus erythematosus. N Engl J Med. 2003;349:2399-406.
Libby P. Inflammation in atherosclerosis. Nature. 2002;19-26;420:868-74.
Prechl J, Czirják L. The endothelial deprotection hypothesis for lupus pathogenesis: the dual role of C1q as a mediator of clearance and regulator of endothelial permeability. F1000Res. 2015;4:24.
Charakida M, Masi S, Lüscher TF, Kastelein JJ, Deanfield JE. Assessment of atherosclerosis: the role of flow-mediated dilatation. Eur Heart J. 2010;31:2854-61.
O’Leary DH, Polak JF. Intima–media thickness: a tool for atherosclerosis imaging and event prediction. Am J Cardiol. 2002;90:18-21L.
Dos Santos M, Veronese FV, Moresco RN. Uric acid and kidney damage in systemic lupus erythematosus. Clin Chim Acta. 2020;508:197-205.
Shahin L, Patel KM, Heydari MK, Kesselman MM. Hyperuricemia and cardiovascular risk. Cureus. 2021;13:e14855.
Singh G, Lingala B, Mithal A. Gout and hyperuricaemia in the USA: prevalence and trends. Rheumatology (Oxford). 2019;58:2177-80.
Aringer M, Costenbader K, Daikh D, et al. 2019 European League Against Rheumatism/American College of Rheumatology classification criteria for systemic lupus erythematosus. Ann Rheum Dis. 2019;78:1151-9.
Gladman DD, Ibañez D, Urowitz MB. Systemic lupus erythematosus disease activity index 2000. J Rheumatol. 2002;29:288-91.
Stein JH, Korcarz CE, Hurst RT, et al. American Society of Echocardiography Carotid Intima-Media Thickness Task Force. Use of carotid ultrasound to identify subclinical vascular disease and evaluate cardiovascular disease risk: a consensus statement from the American Society of Echocardiography Carotid Intima-Media Thickness Task Force. Endorsed by the Society for Vascular Medicine. J Am Soc Echocardiogr. 2008;21:93-111; quiz 189-90.
Weissgerber TL. Flow-mediated dilation: can new approaches provide greater mechanistic insight into vascular dysfunction in preeclampsia and other diseases? Curr Hypertens Rep. 2014;16:487.
Mak A, Kow NY, Schwarz H, Gong L, Tay S, Ling L. Endothelial dysfunction in systemic lupus erythematosus – a case-control study and an updated meta-analysis and meta-regression. Sci Rep. 7.2017;7320.
Elera-Fitzcarrald C, Reátegui-Sokolova C, Gamboa-Cardenas RV, et al. Serum uric acid is associated with damage in patients with systemic lupus erythematosus. Lupus Sci Med. 2020;7:e000366.
Diószegi Á, Lőrincz H, Kaáli E, Harangi M, Tarr T. Investigation of flow-mediated dilatation, carotid artery intima-media thickness and arterial stiffness in systemic lupus erythematosus patients. Atherosclerosis. 2023;379:S152.
Supratip K, Vishal P, Sayantan R, et al. Predicting flow-mediated dilation of brachial artery in systemic lupus erythematosus patients by reproducible and operator-independent inflammatory and immunologic markers and development of a novel score. Indian Journal of Rheumatology. 2015;10:202-7.
Tang J, Liu K, Eshak ES, et al. Association between serum uric acid and impaired endothelial function: the circulatory risk in communities study. J Atheroscler Thromb. 2022;29:1534-46.
Asmaa A, Mohammed H, Ali A, Essam A, Sahar E. Carotid intima-media thickness as an indicator of subclinical atherosclerosis in systemic lupus erythematosus patients. Al-Azhar Assiut Medical Journal. 2021;19:36-45.
Ammar W, Taha M, Baligh E, Osama D. Assessment of vascular stiffness using different modalities in patients with systemic lupus erythematosus: a case control study. Egypt Heart J. 2020;72:24.
Pesqueda-Cendejas K, Rivera-Escoto M, Meza-Meza MR, et al. Nutritional approaches to modulate cardiovascular disease risk in systemic lupus erythematosus: a literature review. Nutrients. 2023;15:1036.
McMahon M, Hahn BH, Skaggs BJ. Systemic lupus erythematosus and cardiovascular disease: prediction and potential for therapeutic intervention. Expert Rev Clin Immunol. 2011;7:227-41.
Hahn BH, McMahon MA, Wilkinson A, et al. American College of Rheumatology guidelines for screening, treatment, and management of lupus nephritis. Arthritis Care Res (Hoboken). 2012;64:797-808.
