Özet
Amaç
Tedaviye dirençli spondiloartrit (SpA) hastalarında, çoklu biyolojik yolakları hedefleyen tedavi seçeneklerinin artmasıyla birlikte, bu hastaların klinik özelliklerini değerlendirmek önem kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı, hem anti-tümör nekrozis faktör (TNF) hem de interlökin (İL)-17/23 inhibitörleriyle tedavi edilen SpA hastalarının demografik, klinik ve tedavi yanıtlarını değerlendirmektir.
Yöntem
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Romatoloji Kliniği’nde, 2018-2022 yılları arasında hem anti-TNF hem de İL-17/23 inhibitörleri kullanmış 90 SpA hastasının verileri retrospektif olarak incelendi. Hastaların klinik verileri, biyolojik tedavi sıraları ve tedavi yanıtları ankilozan spondilit hastalık aktivite skorlarıyla değerlendirildi.
Bulgular
Hastaların %51’i kadın, ortalama hastalık süresi 10.9 yıldı. Hastaların %76’sı aksiyel SpA, %24’ü periferik SpA tanısı aldı. İL-17 inhibitörleri ikinci basamakta kullanıldığında %79 remisyon oranı gözlendi, bu oran dördüncü basamakta %35’e düştü (p=0,044). Fibromiyalji eşlik eden hastalarda biyolojik tedavilere yanıt oranı belirgin olarak düşüktü.
Sonuç
Çalışmamız, İL-17 inhibitörlerinin özellikle erken basamakta daha etkili olduğunu ve fibromiyaljinin tedavi yanıtını olumsuz etkileyebileceğini göstermektedir. Tedavi planlamasında fibromiyalji ayırıcı tanısının dikkatle yapılması ve İL-17 tedavisinin geciktirilmemesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler:
Spondiloartrit, İL-17 inhibitörleri, TNF inhibitörleri, fibromiyalji, biyolojik DMARD’lar, tedavi direnci
Kaynaklar
1Groen SS, Sinkeviciute D, Bay-Jensen AC, et al. Exploring IL-17 in spondyloarthritis for the development of novel treatments and biomarkers. Autoimmun Rev. 2021;20:102760.
2Cantini F, Niccoli L, Nannini C, et al. Second-line biologic therapy optimisation in rheumatoid arthritis, psoriatic arthritis, and ankylosing spondylitis. Semin Arthritis Rheum. 2017;47:183-92.
3Juanola X, Ramos MJM, Belzunegui JM, Fernández-Carballido C, Gratacós J. Treatment failure in axial spondyloarthritis: insights for a standardised definition. Adv Ther. 2022;39:1490-501.
4Kilic E, Kilic G, Akgul O, Ozgocmen S. Discriminant validity of the ankylosing spondylitis disease activity score (ASDAS) in patients with non-radiographic axial spondyloarthritis and ankylosing spondylitis: a cohort study. Rheumatol Int. 2015;35:981-9.
5Ward MM, Deodhar A, Gensler LS, et al. 2019 update of the American College of Rheumatology/Spondylitis Association of America/Spondyloarthritis Research and Treatment Network Recommendations for the Treatment of Ankylosing Spondylitis and Nonradiographic Axial Spondyloarthritis. Arthritis Care Res (Hoboken). 2019;71:1285-99.
6Ogdie A, Coates LC, Gladman DD. Treatment guidelines in psoriatic arthritis. Rheumatology (Oxford). 2020;59(Suppl 1):i37-46.
7Atzeni F, Carriero A, Boccassini L, D’Angelo S. Anti-IL-17 agents in the treatment of axial spondyloarthritis. Immunotargets Ther. 2021;10:141-53.
8Danve A, Deodhar A. Treatment of axial spondyloarthritis: an update. Nat Rev Rheumatol. 2022;18:205-16.
9Baraliakos X, Koenig AS, Jones H, Szumski A, Collier D, Bananis E. Predictors of clinical remission under anti-tumor necrosis factor treatment in patients with ankylosing spondylitis: pooled analysis from large randomized clinical trials. J Rheumatol. 2015;42:1418-26.
10Dougados M, Lucas J, Desfleurs E, et al. Factors associated with the retention of secukinumab in patients with axial spondyloarthritis in real-world practice: results from a retrospective study (FORSYA). RMD Open. 2023;9:e002802.
11Eviatar T, Zisman D, Gendelman O, et al. Secukinumab real world drug retention compared to TNF-alpha inhibitors in psoriatic arthritis. Clin Exp Rheumatol. 2022;40:15-23.
12Jones GT, Mallawaarachchi B, Shim J, Lock J, Macfarlane GJ. The prevalence of fibromyalgia in axial spondyloarthritis. Rheumatol Int. 2020;40:1581-91.
13Bello N, Etcheto A, Béal C, Dougados M, Moltó A. Evaluation of the impact of fibromyalgia in disease activity and treatment effect in spondyloarthritis. Arthritis Res Ther. 2016;18:42.
14Glintborg B, Lindström U, Giuseppe DD, et al. One-year treatment outcomes of secukinumab versus tumor necrosis factor inhibitors in spondyloarthritis: results from five nordic biologic registries including more than 10,000 treatment courses. Arthritis Care Res (Hoboken). 2022;74:748-58.
15Min HK, Kim HR, Lee SH, et al. Retention rate and effectiveness of secukinumab vs TNF inhibitor in ankylosing spondylitis patients with prior TNF inhibitor exposure. Rheumatology (Oxford). 2021;60:5743-52.
